Навіны

Маем і такі май (2)

Ка­лі ты­дзень на­зад уз­га­даў я пра не ха­рак­тэр­нае маю над­вор’е ў пер­шых днях гэ­та­га ме­ся­ца, то на­ступ­ныя дні пры­нес­лі цяп­ло, пе­ра­лёт­ныя даж­джы і над­та ча­ка­нае ўзбуй­нен­не пры­род­на­га ха­ра­ства. Ва­кол во­кам­г­нен­на ўсё за­зе­ля­не­ла і раск­віт­не­ла. На­ват ха­лод­ныя ага­род­ні­кі і та­кая ж Зось­ка ад­пус­ці­лі ў гэ­тым го­дзе са сва­і­мі пры­ма­раз­ка­мі, да­ю­чы шанц даг­наць пры­род­на-бі­я­ла­гіч­нае спаз­нен­не. За­раз лю­бая па­ез­д­ка на пры­ро­ду гэ­та про­ста ду­шэў­на-эстэ­тыч­ная аса­ло­да ча­ла­ве­ча­му ро­ду. Па­ез­д­ка ў баць­коў­скі кут на ма­шы­не сяб­ра на­гад­ва­ла быц­цам пла­ван­не па­між мо­рам зе­ля­ні­ны і бяз­меж­ным акі­я­нам сі­ня­га не­ба.

А на мо­ры зе­ля­ні­ны кра­су­юц­ца дрэ­вы і са­ды, аб­лі­тыя бе­лым, ма­лоч­ным квіт­нен­нем, якіх ін­тэн­сіў­насць вяс­но­вых па­хаў б’е ўсе пар­фу­мы гэ­та­га све­ту. Вель­мі люб­лю гля­дзець і ўды­хаць во­дар ка­лі­на­ва­га квіт­нен­ня. Ні­чо­га за­тым дзіў­на­га, што ў на­род­на-фаль­к­лор­най твор­час­ці гэ­тае дрэ­ва ста­ла сю­жэ­там або фо­нам для шмат­лі­кіх пе­сень пра ка­хан­не. Лю­бу­ю­чы­ся і за­дум­ва­ю­чы­ся над веч­ным пры­род­ным і люд­скім пе­ра­ход­ным іс­на­ван­нем на гэ­тай зям­лі, эстэ­тыч­нае ўспры­ман­не све­ту про­ста вя­рэ­дзі­лі сва­ім на­хаб­ствам у кра­я­ві­дзе аг­ра­мад­ныя вет­ра­кі, якія, сто­я­чы па не­каль­кі штук, прыг­лу­ша­юць і раз­бі­ва­юць ад­веч­нае ха­ра­ство Пад­ляш­скай зям­лі. Асаб­лі­ва, еду­чы ў бок пуш­чы па­су­юць яны там быц­цам свіні шоры.

Трэ­ба толь­кі ве­рыць і ма­ліц­ца, каб та­кія энер­ге­тыч­ныя фер­мы не ста­лі «ўпры­го­жан­нем» пры­пуш­чан­скіх лу­гоў. Бо ж вет­ры дзьмуць у нас пад пуш­чай ен­к­лі­выя і моц­ныя. І ка­лі сха­ва­еш­ся ад іх у пуш­чан­скія ату­лі­ны, то ад­чу­ва­еш ся­бе як у ці­шы­ні і цеп­лы­ні ста­ро­га до­ма. Хоць та­кі дом мо­жа і не­аб­жы­ты, але на­да­лей на­поў­не­ны ча­ла­ве­чай маў­к­лі­вас­цю. За­езд ве­ча­ро­вай па­рою ў пуш­чан­скае ся­мей­нае гняз­до дае про­ста не­ве­ра­год­нае на­зі­ран­не за тым кас­міч­ным па­рад­кам, які про­ста вы­ма­лёў­ва­ец­ца пе­рад та­бою пры­га­жос­цю воб­ра­заў і гу­каў. Па­чы­нае вы­лі­вац­ца і сце­лец­ца ту­ман, які пак­рые ўсё сва­ёй бе­лай воп­рат­кай.

Бе­лае, бе­лае — гэ­та ж та­кое на­ша пры­род­нае і на­род­нае. І бе­лыя льня­ныя са­мат­ка­ныя ка­шу­лі на­шых прод­каў на­да­ва­лі свет­лас­ці ў іх­няй ня­лёг­кай што­дзён­нас­ці. Раз­ліў­ная чыр­вань за­хо­дзя­ча­га сон­ца даз­ва­ляе пад­няць га­ла­ву і во­чы ў бок гэ­та­га, не­зям­но­га на­ша­га абаг­ра­ван­ня. Ін­тэн­сіў­насць па­хаў гэ­тай па­рою про­ста ку­му­лю­ец­ца ў кож­ным сан­ты­мет­ры ак­ру­жа­ю­ча­га па­вет­ра. Птуш­кі тым ча­сам ад­ладж­ва­юць сваю ве­ча­ро­вую рэ­пе­ты­цыю пе­рад ра­ніш­нім кан­цэр­там.

Па­ма­лень­ку ад уся­го гэ­та­га па­чы­на­ец­ца кру­жыц­ца га­ла­ва і зям­ля пад та­бою. Не трэ­ба ані­я­кіх хі­міч­ных ат­рут­ных да­ба­вак, каб па­чаць ад­чу­ваць та­кі на­ту­раль­ны кайф, яко­га не за­ме­ніш ні­чым ін­шым. Ой, як ха­це­ла­ся б зла­віць ха­ця б у сло­ік гэ­ты не­ве­ра­год­ны дар на­ту­ры, за­вез­ці яго ў сваю, га­рад­скую ква­тэ­ру і ўцяг­ваць ноз­д­ра­мі, ду­шою і сэр­цам час­ці­ну ад­веч­най пес­ні вяс­ны. Тым ча­сам на не­бе раз­лі­ва­ец­ца зор­нае не­ба бяз­меж­на­га кос­ма­су. А ты з за­дзёр­таю ўга­ру га­ла­вою ўгля­да­еш­ся ў штось­ці та­ям­ні­чае, бяз­меж­нае, але ней­кім чы­нам ла­гіч­на вы­бу­да­ва­нае ў сва­іх наз­вах і па­ка­заль­ных шля­хах. Ве­ліч Бо­жа­га ства­рэн­ня про­ста вы­ма­лёў­ва­ец­ца на на­шых ва­чах. Заг­ле­джа­ны ў нач­ное не­ба, не пе­ра­ста­еш лю­ба­вац­ца гу­ка­мі на­ва­кол­ля. Ка­лі птуш­кі пай­ш­лі спаць, свой кан­цэрт па­чы­нае жа­бі­на сям’я. Спа­чат­ку крэхуцяць не­каль­кі штук, з кож­най хві­лі­най і га­дзі­най ін­тэн­сіў­насць гу­каў на­бі­рае сваю моц і віб­ра­цыю. І на­ват маё глу­хое ву­ха ў змо­зе з ча­сам ад­роз­ніць тыя ж са­мыя моц­ныя га­ла­сы жа­бі­на­га све­ту, што на­кі­да­юць сваю ме­ло­дыю ін­шым сва­ім ад­нап­ля­мен­ні­кам.

Зы­шоў­шы ка­ля поў­на­чы з два­ра, на дру­гі дзень ужо пе­рад пя­тай ра­ні­цы быў я на на­гах, каб на па­на­двор­ку прыг­ля­дац­ца і ра­да­вац­ца май­ска­му све­ту. Дзесь­ці пе­рад шо­стай ча­ка­ла мя­не нес­па­дзя­ван­ка, якой да­гэ­туль не ба­чыў у сва­ім жыц­ці. Там, дзе кан­ча­ец­ца ага­род, а па­чы­на­ец­ца луг, рап­там з сі­ня­га не­ба па­ча­ло пры­зям­ляц­ца дзе­сяць бус­лоў, зна­чыць, пяць пар. У нас у вёс­цы ёсць бус­лян­ка і два бус­лы. А тут іх аж столь­кі! Як яны змо­ві­лі­ся, каб у та­кой коль­кас­ці ў адзін мо­мант з’я­віц­ца пе­рад ма­і­мі ва­чы­ма? Па­куль жа ня­ма яш­чэ се­на­ко­су і ніх­то ў су­бо­ту ран­кам ні­чо­га не араў. А мо­жа слу­ха­лі ноч­чу ква­кан­ня жаб і вы­ра­шы­лі ра­зам за­па­ля­ваць на свае прыс­ма­кі... Хві­лі­на, тры­вай, — хо­чац­ца паў­та­раць за па­э­там.

Яў­ген Ва­па

Архіў

Іншыя навіны

Відэа

праваабарончыя сайты